Ermenistan
Ermenistan, Karabağ’ın bir parçası olup 1828 Türkmen-Çay Anlaşması ile bizden koparılan Revan bölgesi üzerinde kurulmuştur. Bu yüzden Ermenistan’daki Türkler “Revan Türkleri” adıyla anılmaktadır. Ermenistan’ın hemen her yerinde bulunan Türkler, bir çok oymaklara ayrılmıştır ki bunlardan biri de Avşarlılardır. Iğdır’ın Aralık ilçesi karşısında bulunan Ermenistan’ın Vedi-Basar bölgesinde bir köy ise Avşar adını taşıyor. Ünlü gezgin Evliya Çelebi de bu köyden bahsetmiş ve Avşarların yaşadığı köyün Sünni mezhebe bağlı olduğunu bildirmiştir. Yine Nahçıvan ile Karabağ arasındaki bölgede de (Türk toprakları olmasına rağmen zorla Ermenilere verilen yerlerdir) bir köyün adı Avşarlı’dır.
1876’lı yıllarda Ermenistan’da yersiz-yurtsuz, sanatsız, bir işi olmayan ve çiftçi halka zarar veren Kürt, Avşar ve Çerkezlerin nüfusu 1 milyona ulaşıyordu. Ermenilerle sürekli çekişme halinde olan bu gruplar, Ermenistan’ın bazı yerlerinde mutlak hakim olarak hüküm sürüyorlardı. Mahalli yöneticilerin, bunların bölgedeki kimi zaman eziyete varan davranışlarına ses çıkaramadığı ve göz yumduğu anlaşılıyor. Yukarıda verilen rakam, o dönem için önemli bir nüfustur. Üstelik, içlerinde Avşarların da bulunduğu bu nüfusun bu hale düşmesinde devletin içinde bulunduğu zor koşulların yanı sıra Rusların bölgedeki yıkıcı faaliyetleri ve bu uğurda Ermenilere destek vermeleri göz ardı edilmemelidir.
Ayrıca Ermenistan’ın Azerbaycan sınırına yakın yerlerinde yaşayan Avşarlar, İmirli obasından idi. Ermenistan’dan zaman zaman göç eden ve en son Karabağ olaylarından sonra Ermenistan’ı terkeden Azeriler bu İmirler’dendi ve Afşar olduklarını beyan ederlerdi. Günümüzde Karabağ meselesi sebebiyle Ermenistan’da Türkler yok denecek kadar azdır.
Kaynak: Adnan Menderes KAYA